Citroenmelisse

Extract uit de blaadjes van de citroenmelisse, Melissa officinalis

Omschrijving

Citroenmelisse, vaak gewoon melisse genoemd, is een kruid uit de lipbloemenfamilie, dezelfde familie als munt, lavendel en rozemarijn. Het plantje heeft zachte, gekartelde, hartvormige blaadjes, en als je erover wrijft, ruik je een frisse citroengeur met iets zoets en kruidigs. In de zomer bloeit het met piepkleine witte bloempjes waar bijen dol op zijn. Melisse groeit makkelijk, ook in een Nederlandse tuin of pot. The Highland Soap Company gebruikt citroenmelisse in hun lijn Scottish Bog Myrtle, samen met gagel.

Huid en haar

Huid

Citroenmelisse werkt kalmerend en verzachtend op de huid. Het blad is rijk aan rozemarijnzuur, een antioxidant die de huid beschermt en rode, geprikkelde plekken tot rust brengt. Daarom is melisse fijn voor een gevoelige huid, een huid die snel reageert, en voor een huid die er gestrest en moe uitziet.

Melisse werkt daarnaast tegen virussen en bacteriën. Een zalf met melisse is in Duitsland al lang een bekend middel bij een opkomende koortslip. In zeep, crème en lotion zorgt melisse vooral voor een rustige, zachte huid en een frisse geur.

Haar

Op de hoofdhuid werkt citroenmelisse kalmerend en verfrissend. Hij brengt een geprikkelde, jeukende hoofdhuid tot rust en helpt die in balans te houden, zodat hij minder snel vet wordt. De frisse citroengeur blijft licht in je haar hangen.

Wil je het zelf proberen, zet dan een sterke thee van een handje verse blaadjes, laat hem afkoelen en gebruik hem na het wassen als laatste spoeling over je hoofdhuid.

Het kruid van de bijen

De naam Melissa is Grieks voor honingbij. Al bij de Romeinen was bekend dat bijen dol zijn op melisse, en de Romeinse schrijver Plinius raadde aan om melisse bij de bijenkasten te planten, zodat de bijen altijd terug zouden komen. Imkers wreven hun lege korven vroeger in met melisseblad, om een nieuwe zwerm te lokken.

Hoofd en humeur

Citroenmelisse is al eeuwenlang het kruid voor rust. De frisse, zachte citroengeur maakt je kalm en helder tegelijk, helpt spanning los te laten en is fijn aan het eind van een drukke dag, als je wilt ontspannen en goed wilt slapen.

Heb je citroenmelisse in je tuin, dan kun je er heerlijke thee van zetten. Pluk een handje verse blaadjes, het liefst voordat het plantje bloeit, want dan zijn ze het geurigst. Kneus ze even tussen je vingers, giet er heet water op en dek je kopje af, zodat de geur er niet uit vervliegt. Laat de thee vijf tot tien minuten trekken. Hij smaakt zacht en fris naar citroen, is warm heerlijk op een koude avond, en koud met een schijfje citroen een fijne dorstlesser in de zomer. Wil je er in de winter ook van genieten, droog de blaadjes dan op een luchtige, schaduwrijke plek en bewaar ze in een goed afgesloten pot.

Van oudsher

De arts Paracelsus noemde melisse in de zestiende eeuw een levenselixer, een kruid dat kracht gaf en het leven zou verlengen. In 1611 maakten de karmelieten in Parijs, monniken van de kloosterorde die genoemd is naar de berg Karmel in Israël, het beroemde Eau de Carmes, karmelietenwater, van melisse met citroenschil, nootmuskaat en engelwortel op alcohol. Dat werd eeuwenlang gebruikt tegen hoofdpijn, zenuwen en slapeloosheid. Nog altijd drinken veel mensen melissethee om rustig te worden voor het slapengaan.

Contra-indicatie

Waar het vandaan komt

Herkomst. Citroenmelisse komt oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied en West-Azië, en wordt nu in heel Europa geteeld. In Nederland groeit hij in bijna elke kruidentuin.

Winning. Voor zeep en huidverzorging worden de blaadjes in water of olie getrokken tot een extract. Essentiële olie van melisse is een van de duurste oliën die er is, omdat het blad er zo weinig van geeft. Voor een kilo olie zijn meerdere tonnen blad nodig.

Bronnen. De werking komt uit overzichten naar citroenmelisse in huidverzorging, de geschiedenis uit de geschiedenis van het karmelietenwater en de schriften van Plinius en Paracelsus.

Gratis e-book

Natuurlijke verzorging, waarom en hoe het werkt

Wat er in gewone verzorging zit, waarom natuurlijk zo anders werkt, en kleine rituelen voor elke dag.

Lees het e-book