Ricinusolie

Olie geperst uit de zaden van de wonderboom, Ricinus communis

Romig schuimVerzachtendRicinolzuurDroge huidWimpers en wenkbrauwen

Een ricinusplant met grote handvormige roodbruine bladeren en trossen stekelige rode zaaddozen in een zonnige tuin

Omschrijving

Ricinusolie, in het Engels castor oil, wordt geperst uit de zaden van de ricinusplant. In Nederland kennen veel mensen die plant als wonderboom, een snelgroeiende sierplant met grote handvormige bladeren en stekelige rode zaaddozen. De olie is dik, bijna stroperig, en lichtgeel van kleur. Hij is bijzonder, want bijna negen tiende ervan bestaat uit één vetzuur, ricinolzuur, en dat vind je in geen enkele andere plantaardige olie in zo’n hoeveelheid. The Highland Soap Company gebruikt ricinusolie in de ambachtelijke zepen van 190 gram, de scheerzepen en de shampoo bar.

Een glazen flesje met lichtgele ricinusolie, een schaaltje gevlekte ricinuszaden en grote handvormige bladeren op een houten tafel

Huid en haar

Huid

Ricinusolie legt een dunne, beschermende laag op je huid, waardoor je huid minder vocht verliest en soepel blijft. Het ricinolzuur werkt verzachtend en kalmerend, en daarom is ricinusolie fijn voor een droge, ruwe huid, voor schrale plekken op ellebogen, knieën en hielen, en voor droge nagelriemen.

In zeep doet ricinusolie iets bijzonders. Tijdens het zeepmaken wordt de olie zelf zeep, en op de ingrediëntenlijst heet hij dan Sodium castorate. Juist dat deel zorgt voor een rijk, romig en stevig schuim, met kleine belletjes die lang blijven staan. Daardoor wast de zeep zacht en laat hij je huid minder droog achter. In de scheerzeep helpt dat romige schuim het mes soepel over je huid te laten glijden.

Pure ricinusolie is erg dik. Wil je hem los gebruiken, meng hem dan met een lichtere olie, zoals amandelolie of olijfolie, en masseer een klein beetje in op een vochtige huid.

Haar

Ricinusolie is een van de bekendste oliën voor haar. Hij legt een laagje om de haarschacht, waardoor droog en broos haar glanzender wordt, minder snel breekt en beter te kammen is. Op de hoofdhuid werkt hij verzachtend bij droogte en schilfers.

Al generaties lang smeren mensen een drupje ricinusolie op hun wimpers en wenkbrauwen, zodat die voller en glanzender lijken. Wil je het haar zelf verzorgen, masseer dan een klein beetje in je hoofdhuid en punten, gemengd met een lichtere olie, laat het een halfuur intrekken en was het daarna goed uit. Door de dikte heb je vaak twee keer wassen nodig.

Een zaadje dat op een teek lijkt

De plantkundige Linnaeus gaf de plant in de achttiende eeuw de naam Ricinus, het Latijnse woord voor teek. Het gevlekte, glanzende zaadje met een klein bultje aan de punt lijkt namelijk sprekend op een volgezogen teek. Het is ook geen boon, al noemen Engelsen het castor bean, de plant hoort bij de wolfsmelkfamilie.

Drie gevlekte ricinuszaden met een wit bultje aan de punt naast een volgezogen teek van dezelfde vorm — Links drie ricinuszaden, rechts een volgezogen teek

Hoofd en humeur

Ricinusolie ruikt bijna nergens naar. Een langzame hoofdhuidmassage met een paar druppels, gemengd met een lichtere olie, is een fijn moment van rust, je hoofdhuid ontspant en jij komt even tot jezelf.

Van oudsher

Ricinusolie is een van de oudste oliën die mensen gebruiken. In Egyptische graven van zo’n zesduizend jaar oud zijn ricinuszaden gevonden. De Egyptenaren brandden de olie in hun lampen, omdat hij langzaam en rustig brandt, en gebruikten hem als zalf voor huid en haar. De Griekse geschiedschrijver Herodotus beschreef de plant al en noemde hem kiki. Ook in India, waar ricinus al eeuwenlang groeit, is de olie traditioneel een vast middel voor huid, haar en massage.

Contra-indicatie

De ricinusolie in de producten is veilig voor je huid. De zaden van de plant zelf zijn wel giftig, eet ze dus nooit op, en houd een wonderboom in de tuin buiten bereik van kinderen en huisdieren. Neem ricinusolie ook niet in, zeker niet als je zwanger bent. Een allergie voor ricinusolie op de huid komt heel zelden voor, heb je een erg gevoelige huid, test dan eerst een klein plekje.

Waar het vandaan komt

Herkomst. De ricinusplant komt oorspronkelijk uit Oost-Afrika, India en het oosten van het Middellandse Zeegebied, en groeit nu in warme streken over de hele wereld. Ruim negen tiende van alle ricinusolie komt uit India, vooral uit de deelstaat Gujarat.

Winning. De zaden worden gepeld en koud geperst, daarna wordt de olie gefilterd en gezuiverd. De zaden bestaan voor bijna de helft uit olie, en voor een liter ricinusolie is twee tot drie kilo zaden nodig.

Hier zit ricinusolie in

Bij Pure Nadarra zit ricinusolie in de ambachtelijke zepen van 190 gram, de scheerzepen en de Wild Nettle & Heather shampoo bar van The Highland Soap Company.

Bronnen. De samenstelling en werking komen uit overzichten naar ricinusolie in huid- en haarverzorging, de teelt uit gegevens over de ricinusteelt in India, en de geschiedenis uit de plantkunde en de vondsten in Egyptische graven.

Gratis e-book

Natuurlijke verzorging, waarom en hoe het werkt

Wat er in gewone verzorging zit, waarom natuurlijk zo anders werkt, en kleine rituelen voor elke dag.

Lees het e-book