Vanille

Extract uit de gedroogde peulen van de vanille-orchidee, Vanilla planifolia

Omschrijving

Vanille is de vrucht van een orchidee, een klimplant die zich in tropische bossen om bomen heen slingert. De lichtgele, wasachtige bloemen gaan maar één ochtend open, en als ze bestoven worden, groeit er een lange, groene peul uit. Die ruikt dan nog nergens naar. Pas na maanden drogen en rijpen wordt hij donkerbruin, glanzend en zo zoet en warm van geur als we vanille kennen. Na saffraan is vanille de duurste specerij ter wereld. Bij Highland Soap geeft vanille zijn naam aan de lijn Wild Gorse & Vanilla, want de bloemen van de gaspeldoorn ruiken naar kokos en vanille.

Huid en haar

Huid

Vanille-extract bevat vanilline en andere stoffen die werken als antioxidant, en die de huid beschermen tegen invloeden van buitenaf. Vanille werkt daarnaast verzachtend en kalmerend. Daarom wordt vanille graag gebruikt in rijke crèmes, lippenbalsems en bodybutters, voor een droge huid, schrale lippen en een huid die wat extra zachtheid kan gebruiken.

Vaak worden vanillestokjes weken in een plantaardige olie gelegd, zodat de geur en de werkzame stoffen in de olie trekken. Zo’n vanilleolie maakt je huid soepel en laat een zachte, warme geur achter.

Haar

In haarverzorging wordt vanille vooral gebruikt voor de geur. Een paar druppels vanilleolie in de punten maken droog haar zachter en glanzender, en je haar ruikt de hele dag zacht en zoet. Op de hoofdhuid werkt vanille verzachtend.

Wil je het zelf maken, leg dan een opengesneden vanillestokje een paar weken in een potje amandel- of jojobaolie, schud af en toe en gebruik een paar druppels in je droge punten.

De jongen die vanille redde

In Mexico worden de vanillebloemen bestoven door kleine bijen die alleen daar voorkomen. Daarom gaf vanille elders op de wereld eeuwenlang geen vruchten. In 1841 ontdekte Edmond Albius, een tot slaaf gemaakte jongen van twaalf op het eiland Réunion, hoe je een vanillebloem met de hand kunt bestuiven, met een dun stokje en je duim. Nog steeds wordt bijna alle vanille ter wereld op zijn manier bestoven, bloem voor bloem.

Hoofd en humeur

Vanille is voor veel mensen de geur van thuis, van warme melk, koekjes uit de oven en een zoete herinnering. Hij werkt troostend en geruststellend, maakt je rustig en geeft een warm, knus gevoel, fijn op een koude avond of als je even wat extra zachtheid nodig hebt.

Van oudsher

Vanille komt uit Mexico. De Totonaken aan de Golf van Mexico kweekten hem al eeuwen voor de Spanjaarden kwamen, en de Azteken maakten er hun chocoladedrank mee op smaak. De Spanjaarden brachten vanille in de zestiende eeuw naar Europa, waar hij lang een luxe voor koningen bleef. Koningin Elizabeth I van Engeland was er zo dol op, dat haar apotheker er desserts met alleen vanille voor bedacht. Pas na de ontdekking van Edmond Albius kon vanille ook op Réunion en Madagaskar geteeld worden, en de vanille van die eilanden heet naar de oude naam van Réunion nog steeds Bourbon-vanille.

Contra-indicatie

Waar het vandaan komt

Herkomst. Vanille komt uit Mexico. Ongeveer driekwart van alle vanille ter wereld groeit nu op Madagaskar, en verder op Réunion, de Comoren, in Indonesië, Oeganda en Mexico.

Winning. De groene peulen worden geplukt, kort in heet water gedompeld en daarna maandenlang afwisselend in de zon gelegd en ingepakt om te zweten, tot ze donkerbruin en geurig zijn. Van vijf tot zes kilo verse peulen blijft ongeveer een kilo gedroogde vanille over. Voor extract worden de stokjes in alcohol of olie getrokken.

Bronnen. De werking komt uit overzichten naar vanille in huidverzorging, de geschiedenis uit de geschiedenis van de vanille in Mexico en het verhaal van Edmond Albius.

Gratis e-book

Natuurlijke verzorging, waarom en hoe het werkt

Wat er in gewone verzorging zit, waarom natuurlijk zo anders werkt, en kleine rituelen voor elke dag.

Lees het e-book